10 آذر, 1400

مهاجرت

مردم اغلب مهاجرت را یک پدیده جدید می دانند. با این حال، مهاجرت از ویژگی های وجود انسان برای قرن ها بوده است.

انسان ها همیشه به صورت گروهی و فردی به منظور رهایی از جنگ و درگیری، فرار از گرسنگی و فقر، یافتن فرصت های اقتصادی و اشتغال جدید، فرار از عدم تحمل مذهبی یا سرکوب سیاسی، یا حتی تجارت و سفر به مکان های جدید مهاجرت کرده اند.

امروزه با همه گیری مهاجرت در سراسر جهان، بیش از گذشته شاهد رشد و توسعه ی کشور های میزبان و به طبع آن کشور های زادگاه هستیم.

مهاجرت مانند پل های ارتباطی فی ما بین کشور های جهان عمل کرده و مهاجران بخش مهمی از جامعه ی بازرگانان، متخصصین، تجار و نخبگان تمامی کشور ها را تشکیل می دهند.

این جوامع بستری مساعد برای افزایش مراودات فرهنگی و بازرگانی کشور های میزبان و زادگاه را فراهم می سازند.

ایجاد پل های ارتباطی منجر به اعتلای اقتصاد، تخصص، کارآفرینی، صادرات و واردات غیرنفتی، ارزآوری و در نهایت پیشرفت و شکوفایی هر دو کشور، می گردد.
 
هر چه تاریخ بشر را به عقب تر می نگریم، انسان در بدوی ترین سطح و شکل خود که ساده و بی آلایش تر از هر زمان متاخری، مشغول به زندگی و بقا بوده است، همواره با آزادی تمام به سمت رفع نیاز های طبیعی خود حرکت کرده و در بستر زمان، صرفا این روش های وی بوده است که دستخوش تغییر شده است و نه اهداف غریزی.

انسان بدوی برای گریز از سرمای جان فرسا و گرمای داغ، یا در جست و جوی سرزمینی مرطوب و سنگی برای یافتن خانه و اهدافی این چنین اولیه، دست به مهاجرت می زده است.

با گذر زمان و تغییر نیاز ها و رشد نسبی، در پی پیدا کردن زمین های حاصلخیز برای کشاورزی و یا رودخانه هایی که منازل خود را در کرانه ی آن برپا کنند، از جایی به جای دیگر نقل مکان می کرده است. این مهاجرت ها گاهی از قاره ای به قاره ی دیگر و گاهی از منطقه ای به منطقه دیگر صورت می گرفت.

با گذر زمان و تغییر وجهه زندگی انسان، اهداف و دلایل مهاجرت وی هم دستخوش تغییراتی شد. از مهاجرت های اجباری یهودیان در زمان هخامنشیان و مهاجرت پیامبران مسیحیت و اسلام برای تبلیغ دین گرفته تا مهاجرت اروپاییان به آمریکا، کانادا، استرالیا، آمریکای جنوبی، آفریقا و غیره.

اکنون در سال 2022 میلادی، طبق آخرین آمار اعلامی سازمان ملل متحد، جمعیت مهاجران بیش از یک میلیارد نفر برآورد می شود که از این تعداد جمعیت تقریبی 272 میلیون مهاجر بین المللی هستند و 740 میلیون مهاجران داخلی.

 

تاریخچه مهاجرت

اصطلاح مهاجرت در قرن هفدهم ابداع شد و به جابجایی های جمعیتی غیرجنگی بین دولت های ملی در حال ظهور اشاره دارد.

هنگامی که مردم در طول مهاجرت خود از مرزهای ملی عبور می کنند، از منظر کشور مقصد به آنها مهاجر یا مهاجر (از لاتین: migrate، 'سرگردان') می گویند.

 

مهاجرت چیست و چه انواعی دارد؟

در پاسخ به تعریف رسمی آن اشاره می کنیم: مهاجرت یعنی انتقال از جایی به جای دیگر جهت کار یا زندگی. این تعریف جامع بسیاری از مفاهیم دیگر است.  به طور مثال می توان تلاش برای بقا و یافتن محیطی برای ادامه زندگی و حذر از فقر را در این تعریف در نظر گرفت. 

 

تعریف مهاجرت در دنیای امروز و در دنیای قبل 

 مهاجرت، جابجایی مردمی که در یک کشور به کشور دیگر زندگی می کنند، جنبه ای اساسی از تاریخ بشریت است، اگرچه صدها سال پیش مانند امروز بحث برانگیز بود.

اما در گذشته معنا و مفهوم مهاجرت برای افراد به معنای فرار از شرایطی سخت به شرایطی مطلوب بوده است. 

امروزه  با توجه به افزایش رضایتمندی افراد از جایگاه زندگی خود، مهاجرت فقط راه فرار به شرایط مطلوب نیست، بلکه ایجاد افق های جدید برای آینده بهتر است.

 

 

انواع مهاجرت

مهاجرت به سه قسم می باشد:

1) مهاجرت داخلی: که به مهاجرتی می گویند که جابجایی درون یک کشور و مرز صورت می گیرد.
2) مهاجرت خارجی: که جا به جایی خارج از مرز های بین المللی انجام می گیرد و فرد یا افراد، از وطن خود خارج و به جایی نقل مکان می کنند که کشور زادگاهشان نیست.
3) پناهندگی: این شکل از مهاجرت نیز مهاجرت خارجی است، با این تفاوت که به اختیار انجام نمی شود و ناشی از یک جبر محیطی است.

 

دغدغه های مهاجرین

مهاجرت یکی از سرنوشت ساز ترین تصمیمات زندگی هر شخص است. این تصمیم، تمام ابعاد زندگی فرد را تحت تاثیر قرار میدهد. 

از مهم ترین دغدغه های هر مهاجر میتوان به زبان، فرصت شغلی، تفاوت فرهنگی و .. نام برد. در این مسیر پر پیچ و خم، با تجربه های نو هر دغدغه میتواند به نقطه قوت یا ضعف شما تبدیل شود. 

 

زبان

زبان از اولیه ترین دغدغه های هر مهاجرت است. چراکه توانایی زبان هر فرد ارتباط مستقیمی بخش گسترده ای از روز فرد دارد. 

اگر شما از اکثر مهاجرین بخواهید که جدی ترین دغدغه خود را بیان کنند، زبان حتما در صدر لیست خواهد بود. 
یادگیری زبان کشور مقصد نقش مهمی در ارتباطات و در نتیجه از تجربه شما در مسیر مهاجرت خواهد داشت. 

 

فرصت شغلی

 از دیگر دغدغه ها میتوان به موضوع اشتغال اشاره کرد. توانایی تامین مخارج پس از ورود به کشور مقصد بسته به مدارک تحصیلی و تجربه کاری پیشین شما است. و همچنین مهارت زبان هم در روند ایجاد فرصت های شغلی برتر تاثیر گذار خواهد بود. 

 

مسکن 

انتخاب مسکن مناسب با توجه به عدم آگاهی نسبی شما از بازار مسکن کشور مقصد هم از دیگر دغدغه ها است.

که البته امروزه با جست و جو در اینترنت شما دید باز تری نسبت به بازار مسکن خواهید داشت. جوانب احتیاط را رعایت کنید و از راه دور برای تهیه مسکن اقدام نکنید. 

 

خدمات

اگر سه دغدغه قبلی را به خوبی مدیریت کنید، میتوان انتظار داشت که درک تفاوت های خدماتی نظیر سلامت بهداشت و درمان، مشاوره حقوقی و دیگر خدمات اجتماعی کشور مبدا و مقصد برای شما سخت نخواهد بود. 

 

حمل و نقل 

دسترسی  به وسایل نقلیه و یادگیری جغرافیای هر محیط جدید یک چالش است. با پشت سر گذاشتن دغدغه های مهم، حمل و نقل صرفا یک چالش جدید برای شما حساب خواهد شد. با توجه به نرخ مناسب حمل و نقل در اکثر کشور های مهاجر پذیر، قوانین هر کشور برای دارندگان گواهینامه رانندگی شما به راحتی از پس این چالش هم بر خواهید آمد. 

پس از پشت سر گذاشتن این دغدغه های اولیه و مهم شما به عنوان یک فرد مهاجر جایگاه نسبی خود در جامعه پیدا کرده اید
و حالا دغدغه بعدی شما تفاوت های فرهنگی است که با آن رو به رو هستید. 

 

تفاوت فرهنگی

این تفاوت از مهم ترین ها نیست اما قطعا از تاثیرگذار ترین ها بر زندگی شماست. 
تفاوت دیدگاه کشور مقصد و مبدا در مسائل جمعی همچون جنسیت، مذهب و هنجار های جامعه می تواند تاثیر مستقیمی بر میزان ارتباط شما با جامعه بگذارد. همگام شدن با جریان یک جامعه به معنی انجام آن جریان نخواهد بود. پس با احترام به تمامی دیدگاه های جامعه، ارتباط خود را حفظ کنید. 

 

علل و آمار مهاجرت
 

در مقدمه به معرفی علل سطحی مهاجرت پرداختیم و در اینجا نگاهی عنوان وار خواهیم داشت به دلایلی که سازمان ملل به عنوان اصلی ترین و اساسی ترین دلایل مهاجرت سال های اخیر اعلام کرده است.
در طبقه بندی مهاجرت های اختیاری اعم از داخلی و خارجی، اصلی ترین دلایل مهاجران یافتن یا بهبود کار، نزدیک شدن به خانواده و تحصیل بوده است.
 
ولی در مهاجرت اجباری و به طور اخص پناهجویی، وجود جنگ، قحطی، بیکاری و فقر، نا امنی و خطر از جمله دلایلی بوده است که پناهجویان را وادار به ترک میهن خود کرده است.
 
در بین آمار های ارائه شده سازمان ملل،
9/47 درصد از مهاجرین را در سال 2020-2019 زنان و 12 درصد را کودکان زیر 18 سال تشکیل می دهند.
 
حدود
68 کشور، میزبان مهاجرین در طی این ایام بوده اند که آمریکا، کانادا، استرالیا و اروپا بیشترین سهم را داشته اند.
 
همچنین در حدود 
65 هزار نفر از پناهجویان امسال، درخواست بازگشت به کشور خود را داشته اند که به علت نبود امکانات بازگشت، از کمک های سازمان ملل استفاده کرده اند.

 

کشور های با ثبات، آمار مهاجرت در 5 سال اخیر 

بسیاری از با ثبات ترین کشورهای جهان را می توان در شمال اروپا یافت. اقتصادهای با ثبات، ثبات سیاسی و شرایط زندگی بهتر از جمله عواملی هستند که کشورهای شمال اروپا را به صدر با ثبات ترین کشورهای جهان سوق می‌دهند.

فنلاند، نروژ، سوییس، دانمارک، سوئد به ترتیب  از با ثبات ترین کشور های جهانند.  

 

میزان مهاجرت به این کشور ها در پنج سال اخیر

 فنلاند:  

میزان مهاجرت به این کشور در سال های اخیر: 

34،905 نفر  فنلاند 2016 
31،797 نفر  فنلاند 2017
31،106 نفر  فنلاند 2018
32،898 نفر  فنلاند 2019

 

 

بیشترین آمار مهاجرت در 2 سال اخیر

بر اساس گزارش سازمان ملل، در سال 2019، ایالات متحده، آلمان و عربستان سعودی بیشترین تعداد مهاجر را نسبت به سایر کشورها داشته اند، در حالی که تووالو، سنت هلنا و توکلائو کمترین تعداد مهاجر را داشته اند. از نظر درصد جمعیت، شهرهای واتیکان، امارات متحده عربی و قطر بیشترین و کوبا، ماداگاسکار و چین کمترین تعداد را داشتند.  
 

 

جایگاه ایران، در پناهندگی و مهاجرت قانونی در 5 سال اخیر

پناهندگان افرادی هستند که از درگیری یا آزار و شکنجه فرار میکنند. آنها در حقوق بین المللی تعریف شده و حمایت می‌شوند، نباید آنها را اخراج با یه شرایطی که زندگی و آزادی آنها در معرض خطر است برگرداند.
طبق آخرین آمار اعلام شده توسط دولت در ماه اکتبر سال ۲۰۲۰ میلادی، که کماکان رایزنی ها در این خصوص ادامه دارد، ۸۰۰,۰۰۰ پناهنده در ایران زندگی می کنند که تعداد ۷۸۰,۰۰۰  نفر از آنها افغانستانی و۲۰,۰۰۰ نفر عراقی هستند. علاوه بر این، تخمین زده می شود که حدود ۲ میلیون افغانستانی فاقد مدرک و نزدیک به ۶۰۰,۰۰۰ دارنده گذرنامه افغانستان در ایران زندگی می کنند – انتظار می رود که تعداد قابل توجهی از این افراد همچنان به حمایت بین المللی احتیاج داشته باشند.
طبق آخرین آمارهای سازمان جهانی مهاجرت، ایران در سال گذشته میزبان حدود ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر مهاجر بین‌المللی بود. ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر از این مهاجران افغانستانی، ۸۴.۱ هزار نفر عراقی و ۲۷.۹ هزار نفر از این مهاجران پاکستانی بودند. ایران در سال ۱۹۹۰ میزبان حدود ۴.۳ میلیون نفر مهاجر بین‌المللی از کشورهای مختلف بود. اما پس از این سال تعداد مهاجران در ایران روندی کاهشی را تا سال ۲۰۰۰ طی کرد. تعداد مهاجران در ایران بعد از سال ۲۰۰۰ تقریبا عددی ثابت بوده است. 
 
از ۲.۷ میلیون نفر مهاجر حاضر در ایران ۹۷۹ هزار نفرشان پناهنده محسوب می‌شدند.
 
طبق آخرین آمارها، در سال ۲۰۲۰ بازگشت مهاجران افغانستانی از ایران به کشور خودشان رکوردشکنی کرد. تا اوایل ماه دسامبر سال ۲۰۲۰ مجموع تعداد مهاجرین افغانستانی خارج شده از ایران به قصد کشور افغانستان به ۸۰۰ هزار و ۱۰۹ نفر رسید. این بیشترین تعداد بازگشت در سالیان گذشته است. متوسط بازگشت سالانه‌ی مهاجران افغانستانی ۵۲۵ هزار نفر در سال بود. در سال ۲۰۱۸ و با وخیم شدن اوضاع اقتصادی ایران بازگشت مهاجران افغانستانی افزایش یافته بود به میزان ۷۵۷ هزار نفر رسیده بود. اما در سال جاری این رکورد هم جابه‌جا شد. 
 
از طرفی تعداد مهاجران افغانستانی بازگشته از پاکستان در مدت مشابه ۶۱۹۱ نفر بوده که کمترین تعداد بازگشت طی سالیان اخیر است.
به نظر می‌رسد تعداد مهاجران بدون مدرک و غیرقانونی حاضر در ایران به کم‌ترین حد خود رسیده است و اکثر مهاجرانی که در ایران باقی مانده‌اند کسانی هستند که سابقه‌ی حضور چند ده‌ساله دارند و ریشه‌ها و علقه‌های خانوادگی و فرهنگی اجتماعی مانع از مهاجرت آنان شده است. 
 

آمار مهاجرین از ایران

مهاجرت ایرانیان به کشورهای ایالات متحده آمریکا در رتبه اول، کانادا در رتبه دوم و آلمان در رتبه سوم قرار دارد.